Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

PROJELERİMİZ

116M254 

116M254 numaralı Tübitak projemiz Temmuz 2017'de başlamıştır. 

Projemiz 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir. 

Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programının (1001) amacı, yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olan projeler desteklemektir.

214M235 

Proje Yürütücüsü:

Doç. Dr. Fuat Aras

İstanbul Medeniyet Üniversitesi

fuat.aras@medeniyet.edu.tr

fuataras@hotmail.com

ÖZET

Türkiye yapı stokunun büyük bir bölümünü betonarme yapılar oluşturmaktadır ve şehir nüfusu bu çok katlı betonarme yapılarda yaşamaktadır. Son depremlerde, deprem odağına yakın mesafede bulunan bu yapıların birçoğu yıkılarak geniş yıkım ve can kaybına neden olmuştur. 2011 yılında meydana gelen Van ve Erciş depremleri de bu genel sonucu destekler niteliktedir. Bu nedenlerle betonarme binaların yapı davranışlarının incelenmesi son derece önemli bir konudur ve bu kapsamda yürütülmüş birçok deneysel çalışmalar vardır. Ancak bu çalışmalar genel olarak laboratuvar ortamlarında, deneysel amaçlarla üretilmiş yapı elemanları (kolon, kiriş, birleşim noktası) ve küçültülmüş çerçeveler üzerinde yapılmaktadır. Son yıllarda çok büyük laboratuvar alt yapısı gerektiren sarsma tablası deneyleri ile daha gerçekçi sonuçlar elde edilebilmektedir. Ancak hem yüksek laboratuvar alt yapı maliyeti hem de yüksek numune hazırlama maliyetleri bu çalışmaların yürütülmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca elde edilen sonuçların her zaman ölçeklendirme, hedeflenen deney numunesinin hazırlanması (malzeme ve detaylar) ve hedeflenen kuvvetin uygulanması nedenleriyle tartışmaya her zaman açıktır.

 

Deneysel çalışmalarda karşılaşılan bu problemler gerçek yapıların deneylerde kullanılması ile çözülebilir. Uygulama açısından bu durumunda birçok teknik ve ekonomik problemi taşıdığı açıktır. Mevcut yapılara tahribatsız deneylerin uygulanması kabul edilebilir ancak tahribatsız deneylerle elde edilebilecek bilgiler oldukça sınırlı düzeydedir ve güvenilirliği tartışmalıdır. Tahribatlı deneylerin uygulanması ise yapı sahipleri tarafından genelde kabul edilmeyecek bir durumdur. Ancak son yıllarda özellikle Türkiye’de uygulanan kentsel dönüşüm gibi uygulamalar atıl binaların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Benzer bir durum İstanbul Medeniyet Üniversitesinin, Kuzey Kampüsünde bulunan ve Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan iki adet betonarme bina için geçerlidir. 1980’li yıllarda inşa edilen binalar İstanbul Medeniyet Üniversitesinin yeni kampüs oluşumu için ileride yıkılacaktır. Önerilen bu projede, bu binalardan birinin inşaat mühendisliği için çok önemli bir konunun incelenmesinde kullanılması planlanmaktadır. Bu bağlamda gerekli olan izin üniversitenin yetkili mercilerinden alınmıştır.

 

Önerilen projede bölme duvarların betonarme yapının dinamik özelliklerine katkısı araştırılacaktır. Bunun için ilk önce çalışmanın yapılacağı yapının mevcut dinamik özellikleri Çevresel Titreşim Analizleri (ÇTA) ile belirlenecektir. Bu yöntem mevcut yapıların dinamik özelliklerinin belirlenmesi için sıklıkla uygulanan yöntemlerdir. Daha sonra mevcut yapının zemin kattaki bölme duvarları yapı elemanlarına zarar vermeden yıkılacaktır ve titreşim analizi tekrarlanacaktır. Yıkımdan hemen önce ayrıca laboratuvarda test edilmek üzere duvar numuneleri alınacaktır. Binanın bölme duvarlı ve bölme duvarsız durumlarından elde edilen dinamik özelliklerin (titreşim periyotları, sönüm oranları ve mod şekilleri) karşılaştırılması bölme duvarların yapı dinamik özelliklerine etkisini kusursuz bir şeklide açığa çıkaracaktır.

 

Elde edilen sonuçlar ayrıca bölme duvarlı ve bölme duvarsız olarak oluşturulacak sayısal modellerinin doğrulanmasında da kullanılacaktır. Genel olarak bölme duvarlar bina tasarım projelerinde göz önüne alınmamakla birlikte binaların rijitliğine katkısı olduğu bilinmektedir. Yürürlükteki Türk deprem yönetmeliği yığma duvarların etkisini, komşu katlar arası dayanım süreksizliğinin kontrol edilmesinde göz önüne almaktadır. Deprem hareketi yönüne göre, kat bazında hesaplanan etkili kesme alanı formülünde kolon ve perde gibi düşey elemanların etkili kesme alanları tam olarak hesaplanırken, yığma duvar etkili kesme alanlarının %15’i göz önüne alınmaktadır (DBYYHY, 2007). Sayısal modeller üzerinde yapılacak analizlerle belirtilen varsayım ve diğer yığma duvar etkileri tartışılacaktır.     

 

Literatürde, bölme duvar etkileri ile ilgili yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Ancak önerilen projedeki kapsamda yapılmış (gerçek binada, gerçek koşullarda ve güvenilirliği tam yöntemlerle) bir çalışmaya rastlanmamıştır. Proje yürütücüsü, Beylerbeyi Sarayına çevresel titreşim analizlerinin uygulanması çalışmasında bulunmuştur (Aras 2011) ve elemanı olduğu üniversite tarafından desteklenen küçük ölçekli bir projenin yürütücülüğünü üstlenmiştir. Bu bakımdan projenin hedeflerine ulaşması için gerekli deneyime sahiptir ve kariyerine bu doğrultuda yön vermek istemektedir. Projede araştırmacı olarak yer alacak Dr. Seyit Çeribaşı, betonarme yapıların yer hareketlerinden kaynaklanan hasar tespitinde ve yapısal titreşimimler konusunda tecrübelidir ve önerilen projeye büyük katkı sağlayacaktır. 

 

Anahtar Kelimeler: bölme duvarlar, titreşim analizi, dinamik davranış, gerçek bina testleri, betonarme binalar